Nic tak nie zachęca do nauki czy pracy jak dobra motywacja. To ona jest motorem naszych działań. Według definicji W. Szewczuka  „Termin ten pochodzi z języka łacińskiego, w którym moveo (movere, movi, motu) znaczy; wprawiać w ruch, popychać” (W-wa, 1990, s 334). Do ruchu może nas popychać mnóstwo elementów. Najczęściej jednak motywacja związana jest z dążenie do redukcji napięcia, które występuje jeśli coś nie jest wykonane. Może to być chęć pozbycia się wyrzutów sumienia, chęć pozbycia się świadomości, że jakieś prowadzone przez nas działanie jest niedokończone, lub strach przed karą jeśli danego zadania nie wykonamy.

Motywacja jednak może być również  pozytywnym motorem. Duże chętniej pracujemy, jeśli wiemy że otrzymamy nagrodę. Czasem wystarczy sama świadomość bycia docenionym czy osiągnięcia celu. Wyniki badań nad motywacją wykazały, że czynniki motywujące zewnętrzne (nagrody, kary) obniżają siłę i aktywność wewnętrznej motywacji. Jednak, gdy człowiek jest motywowany zewnętrznie, wybiera najprostszy sposób osiągnięcia celu, gdyż zwiększa to szansę na uzyskanie nagrody. U uczniów obniża się więc chęć do nauki a pracownicy wykonują swoją pracę szybko i powierzchownie.