Aktualnie, tak jak nigdy, potrzebujemy komunikować się w różnych językach. Nawet perfekcyjna znajomość angielskiego może się na wiele nie zdać po wyjeździe do Hiszpanii czy Francji, bo mieszkańcy tych krajów bardzo niechętnie uczą się języków obcych. Być może opanowanie zestawu angielski, chiński i hiszpański prawie że gwarantuje sukces, ale mało kto z nas potrafi się komunikować w kilku językach. Jakie są więc opcje dla zwykłych śmiertelników?

W internecie co rusz pojawiają się nowe narzędzia, z których możemy korzystać. Począwszy od coraz lepszych słowników internetowych - również w dość egzotycznych językach - po różne translatory, z których najbardziej znanym jest na pewno Google Translator. O ile w zastosowaniach potocznych darmowym internetowym słownikom możemy zaufać - jeśli się postaramy, znajdziemy nawet takie z nagraną wymową - to przy bardziej skomplikowanych tekstach niezbędna jest znajomość kontekstów w których dane słowo powinno lub nie występować. To oferują już tylko dobre słowniki komercyjne i tematyczne.  Jeśli nie chcemy inwestować, możemy również zajrzeć na strony dedykowane tłumaczom języków obcych - typu proz.com - tam mamy szansę znaleźć całe sformułowania i fragmenty tekstów, opatrzone fachowym komentarzem. Wyjściem na własny użytek jest wspomniany Translator firmy Google. To również niedoskonałe narzędzie, ale do prostych tekstów, szczególnie tłumaczonych na nasz rodzimy język może czasami wystarczyć.

Są jednak sytuacje, w których musimy lub powinniśmy zaufać profesjonalnym tłumaczom. Nie mamy wyjścia, jeśli chcemy tłumaczonym dokumentom nadać moc urzędową - wtedy potrzebujemy usług tłumacza przysięgłego. Jeżeli nie mamy pojęcia o języku obcym, z którego chcemy tłumaczyć, to tłumaczenie musimy zlecić. Tłumaczenia przez profesjonalistów wymaga większość tekstów prezentowanych publicznie, przede wszystkim np. anglojęzyczna wersja strony naszej firmy. Mimo dostępności tego typu usług, co rusz natrafia się na zabawne kwiatki i błędy językowe, które obcojęzycznego klienta mogą co najwyżej rozśmieszyć, ale na pewno nie zachęcić do korzystania z naszych usług.

Czasami warto zainwestować w tłumacza - na dowód można przytoczyć kilka znanych wpadek językowych. Kiedy do Polski przyjeżdżała Komisja Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego aby sprawdzić poprawność wniosku o zorganizowanie zimowej Olimpiady w Zakopanym, polscy działacze przywitali ją transparentami z napisem „Welcome in Zakopane” ( zamiast „Welcome to Zakopane”). Innym przykładem mniej spektakularnej, ale za to bardziej masowej wpadki, są tysiące nalepek, którymi obklejone są schowki na gaśnice w metrze w Barcelonie. Informację, że w razie pożaru należy wybić szybkę, przetłumaczono w następujący sposób: „In case of fire hitting and removing the plastic” (naciągane tłumaczenie: „W przypadku pożaru uderza i usuwa plastik”) - inteligentne gaśnice tylko w Hiszpanii!

Warto więc czasami – zamiast narazić się na śmieszność – skorzystać z profesjonalnego tłumaczenia. Tym bardziej, że można to zrobić dosłownie paroma kliknięciami. Biura tłumaczeń działają również przez internet: klikamy, załączamy dokument do tłumaczenia, określamy termin, wysyłamy… i już! Płatności dokonujemy również przez internet i w ten sposób uzyskanie profesjonalnego tłumaczenia nie wymaga nawet wstania od biurka.

Czasami tłumaczenie tytułu filmowego nie należy do łatwych i przyjemnych czynności. Trzeba mieć do tego odpowiednie przygotowanie merytoryczne. Bywa, że pierwotne wersje zawierają słownictwo, które jest zupełnie niezrozumiałe dla polskiego odbiorcy. Przykładem może być “Cloverfield” Matta Reevesa nad Wisłą wyświetlany jako Projekt: Monster”. Oryginalny tytuł to nazwa ulicy, przy której mieści się biuro producenta obrazu, J.J. Abramsa. Na tym przykładzie widać, jak ważne są tłumaczenia dokładne językowo i dopasowane kulturowo.

A oto 15 najgorszych tłumaczeń tytułów wszechczasów:
1. Prison Break - Skazany na śmierć
2. Bold and Beautiful - Moda na sukces
3. Duplex - Starsza Pani Musi Zniknąć
4. Panic Room - Azyl
5. City by the Sea - Dochodzenie
6. Die Hard - Szklana Pułapka
7. The Postman - Wysłannik Przyszłości
8. Larger Than Life - Pięć ton i on
9. Dirty Dancing - Wirujący Sex
10. Broken Arrow - Tajna Broń
11. Reality Bites - Orbitowanie bez Cukru
12. Lucky Number Slevin - Zabójczy Numer
13. Gilmore Girls - Kochane Kłopoty
14. Step Up - Taniec Zmysłów
15. One Tree Hill- Pogoda na miłość

LingPerfect

Początkowo wtrącanie spolszczonych wyrazów angielskich pojawia się jako forma żartu, jak na przykład przezwanie frytkownicy słowem frajernica, od angielskiego “fry”, czyli smażyć lub nazwanie osoby pracującej na pół etatu “partaczem”, gdyż wyrażenie praca w niepełnym wymiarze godzin brzmi w języku angielskim “part-time”. Sami o sobie coraz częściej powiemy “Pollocks”, zamiast Polacy, co jest nieco żartobliwym, ale i pogardliwym połączeniem angielskich wyrazów “Polls”, czyli Polacy właśnie, i “bollocks”, czyli najdelikatniej tłumacząc “bzdury”. Podobnie żartobliwe spolszczenie spotkało powszechny w Londynie środek transportu, o którym często powiemy, że “pojedziemy tubą”, bo metro w brytyjskim angielskim to “tube”. Spolszczonych nazw dorobiły się też konkretne linie podziemnej kolejki. Piccadilly Line to “pikadilka”, Central Line to “centralka”.

Niektórych nazw po prostu nie mamy siły tłumaczyć. No bo jak właściwie nazwać po polsku “payslip”, czyli dokument z wyliczeniem, ile przelano na nasze konto i dlaczego właśnie tyle, który co miesiąc powinien nam wręczać pracodawca. Kto powie “urząd pracy” zamiast “job centre”? Może dlatego, że mimo podobnych funkcji, zupełnie są do siebie niepodobne. A jaki odpowiednik w języku polskim ma “council”? Rada dzielnicy? Chyba niewielu rodaków ma w swych doświadczeniach kontakt z tą instytucją w Polsce. Raczej już z urzędem miasta. I właśnie wielkości całych polskich miast są dzielnice, a w związku z tym i szczeble załatwiania spraw urzędowych w Londynie.

Dobrze, że nie powstają tego rodzaju teksty, bo tłumaczenie ich byłoby z pewnością nie lada wyczynem.